მიმდინარე დრო:0:00მთლიანი ხანგრძლივობა:7:15

რა არის წონა (გრამები და კილოგრამები)

ვიდეოს აღწერა

ამ ვიდეოში ვილაპარაკოთ საზომ ერთეულზე რომელსაც ჰქვია გრამი. გრამი გამოიყენება მასის გასაზომად. და რა არის მასა? ალბათ, ყოველდღიურ საუბრებში გაგიგიათ, როგორ უყურებს ვიღაცა ბუმბულს – დავხატოთ კარგი ბუმბული – და ამბობს: "ბუმბულს არა აქვს დიდი წონა" დაიმახსოვრეთ სიტყვა "წონა" და მერე უყურებს მძიმე ქვას დიდ, მძიმე ქვას – დავხატოთ ესეც – და ამბობს "ამ ქვას დიდი წონა აქვს". ამ ორი მაგალითიდან გამომდინარე ალღოთი, ალბათ, უკვე ხვდებით, რა არის მასა. მასა გვაჩვენებს, რამდენია რამე და ის უკავშირდება წონას. მასა დაკავშირებულია წონასთან, მაგრამ მასა და წონა ერთი და იგივე არაა. მოგვიანებით, როცა ფიზიკას გავილით, გაიგებთ, რატომ არის მასა და წონა დაკავშირებული, მაგრამ არა ერთი და იგივე. დავუშვათ, ხართ რაღაც პლანეტაზე. პლანეტის ცენტრს თანაბარი მანძილით დაშორებისას მასა და წონა იქნება მჭიდრო კავშირში. რასაც უფრო დიდი მასა ექნება, იმას წონაც ექნება უფრო დიდი. ორი თანაბარი მასის საგანს – ერთ პლანეტაზე, ანუ ცენტრიდან თანაბრად დაშორებული – წონაც ერთნაირი ექნებათ. ხშირად გაიგონებდით კითხვას "რამდენი გრამს იწონის ეს საგანი?" სინამდვილეში, კითხვა უნდა ჟღედრეს ასე: "რამდენი გრამია ამ საგნის მასა?" თუმცა არაუშავს. სანამ დედამიწაზე ვიმყოფებით, დაახლოებით ზღვის დონეზე, პლუს/მინუს რაღაც მანძილი მასის და წონის განურჩევლად გამოყენება არც ისე დიდი შეცდომაა. საგნის მასის გამოცნობისთვის შეიძლება საკმარისი იყოს უბრალოდ ხელში დაიკავოთ. და დაფიქრდეთ: "რა შეიძლება იყოს ამის წონა?" იმიტომ რომ, რაც უფრო დიდია რამის წონა, მით უფრო დიდია მისი მასა და პირიქით – რაც უფრო დიდია მასა, მით უფრო დიდი იქნება წონა. კიდევ გავიმეორებ, იმ შემთხვავაში თუ ამ პლანეტაზე ვართ. როცა ფიზიკას გაივლით, უკეთ გაიგებთ, რომ ეს სხვადასხვა ცნებებია, ისინი უბრალოდ, მჭიდროდაა გადაჯაჭვული. მოკლედ, აი ეს არის გრამი. მეორე რამ, რასაც შეხვდებით მასაზე და მის გაზომვაზე ფიქრისას არის კილოგრამი. ჩავწეროთ: კილოგრამი იმისთვის, რომ გავიგოთ, რა არის კილოგრამი უნდა დავაკვირდეთ პრეფიქს "კილო" ეს პრეფიქსი გულისხმობს "ათასს". ანუ, კილოგრამი სიტყვასიტყვით ნიშნავს 1000 გრამს. მაგალითად, იმის მაგივრად, რომ ვთქვა "2000 გრამი", შემიძლია ვთქვა "ორი კილოგრამი". ახლა კი ვნახოთ, შეგვიძლია თუ არა გამოვიცნოთ, რას ნიშნავს მასის ერთი ან რამდენიმე გრამი, ან რა არის 1 ან 10 ან 100კილოგრამიანი მასა და ყველა ეს სურათი ზუსტად ამ მიზნით მოვამზადე. მაგალითად, თუ გინდათ, მიხვდეთ, რას ნიშნავს "ერთი გრამის მასა", იფიქრეთ ფურცლების სამაგრზე. ეს გრეხილი ნიშანი ნიშნავს "დაახლოებით" ყველა ქაღალდის სამაგრი ერთი გრამი არ იქნება: ზოგი შეიძლება იყოს 1,5 გრამი ზოგი, უფრო პატარა, შეიძლება 0,5 გრამი იყოს, მაგრამ თქვენ მაინც ხვდებით, დაახლოებით რისი მასა შეიძლება იყოს ერთი გრამი. თუ გენდომებათ, გაიგოთ, რამდენს იწონის ერთი გრამი, აიღეთ ხელში ქაღალდის სამაგრი და დააკვირდით, რა ძალით აწვება ის თქვენს ხელს. ახლა, თუ გინდათ, გაიგოთ, როგორია უფრო მძიმე საგნის მასა: ფანქარი ხუთჯერ უფრო მძიმეა, ვიდრე ქაღალდის სამაგრი. ამას მიხვდებით, თუ ერთ ხელში დაიჭერთ ხუთ ქაღალდის სამაგრს და მეორეში ერთ ფანქარს, თქვენ იგრძნობთ, რომ მათი მასა დაახლოებით ერთი და იგივეა და მათი წონაც დაახლოებით ერთი და იგივე იქნება. ახლა – თუ კიდევ უფრო მძიმე რამე გვინდა, გავიხსენოთ თაგვი. მისი წონა დაახლოებით ოთხი ფანქრის ან 20 ქაღალდის სამაგრის წონაა. კიდევ უფრო მასიური საგანი შეიძლება იყოს კნუტი. რამდენიმე კვირის კნუტი ისევ კნუტია და არა კატა; და მისი წონა სადღაც 200-300 გრამია. რომ წარმოიდგინოთ, ეს შეიძლება იყოს 10-15 თაგვის წონა. წარმოდგინეთ თაგვი, ის დაახლოებით ამ ზომის იქნება აბა, ვნახოთ, თუ შემიძლია თაგვი დავხატო ეს ცხვირი.. არა, ნამდვილად შემიძლია უკეთესადაც. რაც მთავარია, დაახლოებით მიხვდით. მაგრამ, დავუშვათ 1000 გრამი გვაქვს. ახლა შეგვიძლია კილოგრამებზე დავიწყოთ ლაპარაკი. ცხადი რომ იყოს: ეს g აქ ნიშნავს გრამს: 1 გრამი, 5 გრამი, 20 გრამი. ახლა, როცა 1000 გრამი უნდა წარმოიდგინოთ, შეგიძლიათ იფიქროთ მაგარყდიან წიგნზე. დაახლოებით, ასეთ წიგნზე. რა თქმა უნდა, ზოგი წიგნი დიდია და მე ზუსტად არ გამიზომია არც ამ წიგნის წონა მაგრამ ის დაახლოებით ერთი კილოგრამი იქნება. ანუ 1000 გრამი. ანუ, ასე შეიძლება გამოიყურებოდეს კილოგრამი ან ათასი გრამი. გაზრდილი კატა დაახლოებით 3-5 კილოგრამი შეიძლება იყოს. გააჩნია ასაკს და ჯიშს. საინტერესოა, რომ გაზრდილი კატა ათჯერ და მეტად უფრო დიდია, ვიდრე კნუტი. პრინციპში, არა, ეს სავსებით ლოგიკურია, ადამიანებიც ხომ ათჯერ ან მეტჯერ უფრო მძიმეები ვართ გაზრდილები, ვიდრე ბავშვობაში დაახლოებით ასეთი სხვაობაა, ამიტომ ეს სავსებით გასაგებია. ახლა, თუ რამდე კიდევ უფრო დიდი გინდათ, შეიძლება გადავიდეთ რომელიმე დიდ მაიმუნზე, მაგ, ადამიანზე. კერძოდ, აი ამაზე. 70 კილოგრამი ძალიან ახლოსაა ჩემს ნამდვილ წონასთან. შეიძლება, თქვენ ფუნტებით ითვლით: ამ შემთხვევაში დაახლოებით 160 ფუნტს ვიწონი. ერთი კილო ხომ, უხეშად რომ ვთქვათ, 2,2 ფუნტია. მაგრამ არ დაგვავიწყდეს, რომ ფუნტი წონის ერთეულია, კილოგრამი კი – მასის. და თუ რამე უფრო მძიმე გინდათ, დაახლოებით, ათჯერ უფრო მძიმე, ვიდრე საშუალო ადამიანია, რაღაც, დაახლოებით ამ ძროხის მსგავსი უნდა გაიხსენოთ. და ამ ძროხის მასაა 750 კილოგრამი. რამდენი ქაღალდის სამაგრი დაგჭირდებათ, რომ ამ ძროხის წონა მიიღოთ? შეიძლება უცებ თქვათ – 750; მაგრამ არ დაგავიწყდეთ, რომ ეს არის გრამი ეს კი – 750 კილოგრამი. ამ ძროხის წონა არის 750 000 გრამი. რაც იმას ნიშნავს, რომ თქვენ დაგჭირდებათ 750 000 ასეთი სამაგრი, იმისთვის, რომ ამ ძროხის წონა მიიღოთ.